Mit o neoborivom američkom "nevidljivom" lovcu bombarderu F-117A srušen je prije 23 godina, na današnji dan, kada su jedinice Vojske Jugoslavije oborile taj avion.
Letjelicu F-117A oborio je 3. Divizion 250. Brigade protivvazdušne odbrane, koji su u 20.42, zahvaljujući sposobnosti jedinice, ispravnoj tehnici i "maloj tehničkoj inovaciji" uspjeli da pogode sa zemlje.
Avion je pao u atar sela Buđanovaca, pošto je prethodno gađan sa dvije rakete tipa "neva", a jedinicom koja ga je oborila komandovao je pukovnik Zoltan Dani, piše RTS.
Pilota oborenog aviona Dejla Zelka evakuisale su američke snage.
F-117A "noćni soko" reputaciju je stekao borbenim letovima nad Irakom u Zalivskom ratu 1991. godine, kada je, prema objavljenim podacima, 1.270 puta proletio neprimijećen iračkim nebom, u 39 borbenih misija.
Avion F-117, konstruisan u obliku brušenog dijamanta, što je neobično za letjelice te namjene, u američkoj vojnoj terminologiji dobio je naziv "stelt", što na engleskom jeziku znači "krišom", "u potaji", ili "nevidljivi".
F-117A predstavljao je simbol moći zbog savremene tehnologije kojom je opremljen, a što mu je omogućavalo da bude "nevidljiv" za sve radarske sisteme.
Avioni tog tipa konstruisani su sa oštrim uglovima, koji predstavljaju skup krivina od kojih se odbijaju radarski zraci, a zahvaljujući sačinjenim specijalnim kompozitnim materijalima, utiču da se letjelica ne može registrovati na radaru.
Procedurom prije borbenog leta F-117A precizno se utvrđuju lokacije radara i ubacuju se u kompjuter koji se zove "Elvira, gospodarica noći", a on potom određuje maršrutu leta.
O tome kako su Srbi uspjeli da nadmudre "Elviru" pisao je njujorški list Njuzvik jula 1999. godine.
"Tri noći prije sudbonosnog leta F-117A avioni ‘stelt’ letjeli su praktično istom maršutom. Srbi su svaki dan pomjerali radare, a uključivali ih samo na kratko, tek koliko je potrebno da se snime maršrute aviona koji dolaze, ali ne dovoljno da bi ih otkrio avion NATO-a za detektovanje".
Njujorški list naveo je da je četvrte noći, dok je F-117A bacao bombe na cilj nedaleko od Beograda, otvor za izbacivanje projektila na avionu na srpskim radarima počeo da šljašti, tako da su Srbi brzo ispalili rakete i pogodili cilj.
Izvor: rts.rs
