Srbija je od 1884. do 1885. godine ratovala protiv Bugarske,
koja nije imala vojne sanitete, pa samim tim ni mogućnost da njihovi ranjenici dobiju
potrebnu medicinsku pomoć. Znajući kakva je situacija
u Bugarskoj, Međunarodni Crveni krst je obezbijedio neophodnu pomoć za ranjenike.
Ali, postojao je jedan problem. Jedini put do Bugarske vodio je preko srpskog fronta.
Međutim, dogodilo se nešto što svijet do tada, a ni poslije
toga, nije vidio. Srbija je pokazala nezabilježenu humanost kada je na zahtjev ljekara
austrijskog Crvenog krsta, Vlada Srbije odobrila vojnoj komandi da na jedan dan
prekine rat.
Dugogodišnji kustos Muzeja medicine
Srpskog ljekarskog društva prim. dr Budimir Pavlović je za Politiku istakao
da je Kneževina Srbija prvi Zakon o čuvanju narodnog zdravlja donijela 1845. godine.
– Zbirka srpskog vojnog saniteta
sadrži predmete i dokumenta o svim ratovima koje je Srbija vodila. Za vrijeme
rata protiv Bugarske u okršajima 1884. i 1885. godine Srbija je svoje ranjenike
zbrinjavala, a Bugarska tada nije imala organizovan vojni sanitet. U Evropi se
prikupljala pomoć i konvoji sanitetskog materijala su bili spremni da to odnesu
u Bugarsku, ali se između ispriječio front sa srpskom vojskom. Tada se dogodilo
nešto što u istoriji nije zabilježeno. Na zahtjev ljekara austrijskog Crvenog
krsta, Vlada Srbije je odobrila vojnoj komandi da za jedan dan prekine rat,
otvori liniju fronta i propusti sanitetski materijal koji je iz Beča upućen u
Sofiju. Srbija se pridružila apelu iz Evrope i otvorila svoje vojne magacine iz
kojih je dala lijekove, ćebad, krevete i sav materijal koji je bio neophodan za
otvaranje jedne bolnice u Bugarskoj i na taj način pomogla zemlji sa kojom je
bila u ratu. Taj momenat se nalazi na slici na kojoj je prikazana primopredaja
srpskih poklona bugarskim vojnicima, koja se dogodila kod Pirota. Za ovaj
presedan u svjetskoj istoriji ratovanja, Međunarodni Crveni krst u Ženevi
dodijelio je specijalno priznanje Crvenom krstu Srbije, tako da je u holu zgrade
ove organizacije postavljena tabla na kojoj je ispisano: „Budi tako human kao
što je bila humana Srbija 1885. godine” – istakao je dr Pavlović, koga poznanici
smatraju pravom živom enciklopedijom srpske medicine i najvećim znalcem iz ove
oblasti.
Interesantna je teza da je Srbija bila
prva zemlja koja je demantovala učenje čuvenog dr Roberta Koha, koji je ušao u
istoriju zbog pronalaska bacila tuberkuloze i na kongresu u Londonu 1901.
godine izjavio da se tog bacila ne treba plašiti. Tada je na scenu stupiodr Jovan Čokor, koji je na Prvom kongresu srpskih ljekara tri godine
kasnije pobio njegove tvrdnje i uz pomoć posebnog eksperimenta dokazao da je
mlijeko tuberkuloznih krava i ovaca posebno infektivno za čovjeka, tražeći da se
iz ishrane isključi nekuvano mlijeko i sir.
Zabilježeno je da je godinu dana
kasnije dr Koh na ovome čestitao dr Čokoru. Dr Pavlović kaže da postoji i prvi dokaz
o postojanju HIV virusa jer je dr Kosta Dinić, koji je najprije radio u
Belgiji, a zatim je sredinom 19. vijeka otišao u afričku državu Kongo da bude
doktor ljudima koji su bili angažovani na izgradnji željeznice, sačuvao zapis
da je otkrio dva slučaja koji su vjerovatno nastali kao komplikacija usljed
postojanja HIV virusa.
(Frontal)
