Većina firmi prepoznaje skraćenicu,
ali ne zna odakle krenuti s ESG praksom
U okviru regionalnog LEAD projekta sprovedeno je istraživanje o znanju i primjeni
ESG principa među organizacijama iz Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Srbije i
Crne Gore. Istraživanje je realizovano tokom marta i aprila 2025. godine, a
kombinovalo je online anketu, kvalitativne intervjue sa predstavnicima
kompanija, institucija i eksperata, te desk analizu dostupnih digitalnih alata,
obrazovnih platformi i regulatornih okvira.
Online anketa, distribuirana putem
mreža i kanala partnerskih organizacija, imala je 1.078 otvaranja, ali je samo
98 ispitanika u potpunosti ispunilo upitnik. Anketa je bila ciljano oglašavana
za istojezično područje (BiH, Hrvatska, Srbija i Crna Gora), a jednostavna
forma pitanja ukazuje da je razlog odustajanja mnogih učesnika bio nedostatak
sigurnosti u vlastito znanje o ESG temama. Upravo taj podatak dodatno potvrđuje
temeljni nalaz ovog istraživanja: ESG koncept je prisutan u javnom prostoru,
ali je njegovo suštinsko razumijevanje i dalje ograničeno i nedovoljno
dostupno.
Teorijsko
znanje bez operativne prakse
Iako više od 75% ispitanika tačno
dešifruje značenje akronima ESG (okolina, društvo, upravljanje), rezultati
pokazuju da su znanje, razumijevanje i primjena ESG principa u praksi još
uvijek ograničeni i fragmentirani. Samo trećina ispitanika (34,7%) tvrdi da
dobro razumije ESG koncept i njegov uticaj na organizaciju. Istovremeno, čak
46,9% navodi da njihova organizacija ne provodi nikakvu edukaciju o ESG temama.
Više od polovine organizacija (54,1%)
nema razvijenu ESG strategiju, a dodatnih 32,7% je tek u fazi istraživanja. ESG
u regionu, prema mišljenju učesnika i stručnjaka, sve češće se koristi kao
komunikacijska poruka, dok operativna implementacija zaostaje, posebno među
mikro i malim preduzećima.
Znanje
nose ljudi izvan sistema
Najveći broj odgovora dolazi iz
sektora konsultantskih usluga, nevladinih organizacija i institucija, dok su
firme iz realnog sektora slabije zastupljene. Većinu upitnika ispunile su žene,
koje se, prema nalazima istraživanja, češće bave ESG temama i edukacijom u
svojim organizacijama. Ovi nalazi ukazuju na to da ESG znanje trenutno najčešće
dolazi izvana, kroz savjetnike, seminare i individualnu inicijativu, dok
formalni i sistemski pristup izostaje.
Neznanje
kao barijera, ali i poziv na akciju
Prema istraživanju, glavne prepreke za
uvođenje ESG praksi su nedostatak znanja (40,8%), vremenskih i finansijskih
kapaciteta, te regulatorna nejasnoća. Među mikro i malim firmama, koje čine
većinu ekonomije i kapilarnu poslovnu mrežu u regionu, ove prepreke su još
izraženije.
Ipak, više od 90% ispitanika vjeruje
da ESG doprinosi smanjenju rizika i donosi dugoročne koristi. To pokazuje da
postoji svijest o važnosti ESG-a, ali ne i jasni koraci za njegovu integraciju
u poslovanje.
Potreban
je sistem, a ne entuzijazam
Trenutno se ESG u regionu prepoznaje
kao važan, ali nedovoljno razumljiv, skup i složen koncept, rezervisan za one
koji imaju kapacitet da mu se ozbiljno posvete. Nedostatak dostupnih,
lokalizovanih i praktičnih alata dodatno otežava širu implementaciju.
Za uspješan ESG zaokret, potreban je
sistemski pristup: jasne smjernice, pristupačni alati, edukacija prilagođena
malim firmama i institucionalna podrška. Samo na taj način ESG može prestati
biti „trending tema“ koja povećava rizik od greenwashinga, a postati realna
osnova za održivo poslovanje u regionu.
Pratite
projekat putem interneta i društvenih mreža da budete u toku:
Instagram
– https://www.instagram.com/esg.coach/
LinkedIn – https://www.linkedin.com/company/esg-coach/
Facebook – https://www.facebook.com/profile.php?id=61574549316304
Web – http://www.esgcoach.me
LEAD se realizuje zahvaljujući podršci
EmBRACE projekta za unapređenje konkurentnosti mikro i malih preduzeća koji
provodi HAMAG-BICRO, Hrvatske agencije za malo gospodarstvo, inovacije i
investicije. Projekat je sufinansiran sredstvima Interreg VI-A IPA Hrvatska –
Bosna i Hercegovina – Crna Gora 2021-2027 Programa. Sadržaji u okviru LEAD
projekta izrađeni su uz pomoć Evropske unije.
Svi sadržaji kreirani u okviru LEAD
projekta su isključiva odgovornost konzorcijuma koji čine Alicorn (CG), Pro-map
(HR) i PRIME Communications (BiH) i ni na koji način se ne može smatrati da
odražavaju stavove Evropske unije.
Frontal
