AFERA „117“
„Kosmos – propast nekadašnjeg giganta“
Preduzeće “Kosmos” je već godinama u veoma teškoj situaciji, a rukovodioci, koji su se svako malo mijenjali, do sada su uspjeli sakupiti više od 10 miliona KM duga prema državi, dva miliona prema Investicoono-razvojnoj banci Republike Srpske i više od tri miliona prema radnicima. Nekadašnji gigant danas je na pragu stečaja, jer je preduzeću već duži period blokiran račun, a odmrznute su i tužbe radnika koji potražuju višemilionske iznose na ime neisplaćenih zarada.
Takođe, ukoliko preduzeće „Kosmos“ zaista ode u klasičan stečaj, Republika Srpska bi, kao većinski vlasnik firme, mogla platiti višemilionske penale poslovnim partnerima za neizvršene ugovore.
Naime, „Kosmosu“ je blokiran račun, a imaju ugovorene poslove sa domaćim i stranim partnerima u naredne dvije godine. U slučaju neizvršenja tih poslova, ako se dogodi stečaj, većinski vlasnik (Republika Srpska) bi morao obeštetiti partnere.
Osim toga, Vlada je prošle godine tvrdila da je „Kosmos“ pred uzletom i dovela novog direktora koji je trebalo da spasi firmu i napravi brzi uzlet.
Predsjednik Srpske Milorad Dodik je, gostujući prošle godine u Kini, navodno, ugovorio brojne poslove. Kineska kompanija koja se bavi prometom naoružanja i vojne opreme najavila je, kako je obaviještena javnost u Srpskoj, poslije njegove posjete, da je zainteresovana za uspostavljanje saradnje sa banjalučkim Vazduhoplovno-remontnim zavodom “Kosmos” u oblasti unapređenja raketnih sistema.
Tako je u javnosti neko vrijeme vladao optimizam. Ovo je trebalo da bude motiv za spas preduzeća, kako se i tvrdilo, a rezultat je – bez obzira na sve – uništeno preduzeće.
Samo brend „Kosmos“ u ovom trenutku vrijedi oko pet miliona maraka, pa je guranje ovog preduzeća u stečaj, nesporno, pogrešan potez.
Možda se odgovor na pitanje zašto je vlast Republike Srpske dozvolila propast ovog giganta krije i u sljedećem podatku – „Kosmos“ posjeduje i deset hektara zemljišta na odličnoj lokaciji u Banjaluci i jasno je da bi, nakon totalne propasti preduzeća, to moglo preći u građevinsko zemljište.
Nekadašnji gigant „Kosmos“, osnovan je još 1958. godine kao ustanova za remont radarskih, raketnih i računarskih sistema. Od 1962. godine mijenja naziv u Vazduhoplovni tehnički remontni zavod “Kosmos”, da bi od 1976. godine poslovao pod nazivom Vazduhoplovni zavod “Kosmos”. Pod imenom Vazduhoplovni zavod “Kosmos” bio je u sastavu Vojske SFRJ i Vojske Republike Srpske.
Danas je “Kosmos” a.d. Banjaluka vlasništvo Republike Srpske. Umjesto da se građani Srpske ponose ovakvim gigantima, vlast je stvorila takvu klimu da se ispostavilo da je sve što je u vlasništvu Republike Srpske – osuđeno na propast.
Saopštenje PDP-a
