Tema nedelje

Politika u BiH još uvijek muški sport

Iako žene u BiH čine 52 odsto populacije one još uvijek ne participiraju dovoljno u javnom i društvenom životu, a kada je riječ o političkom učešću i odlučivanju nalaze se na samim marginama.

Zakon o ranvnopravnosti polova u BiH propisuje minimalni udio žena od 33 odsto na kandidatskim listama, ali je činjenica da na kraju daleko manji broj žena učestvuje u političkom životu. U praksi se dešava da, i kad kandidatkinje za odbornike u skupštinama ostvare uspjeh na izborima, na njihova mjesta dolaze stranačke kolege muškarci.

Na ovogodišnjim lokalnim izborima u BiH, od ukupno 142 opštine u kojima su izbori sprovedeni, žene su bile kandidovane u njih 29 (ukupno prijavljeno 89 kandidatkinja), a u 5 opština su i izabrane.

Tako je Republika Srpska, od ukupnog broja od 62 opštine/grada dobila 3 nove (stare) načelnice.

Divna Aničić izabrana je za načelnicu opštine Mrkonjić Grad. Ona je na tu poziciju došla 2011. godine na prijevremenim izborima, nakon što je to mjesto ostalo upražnjeno kada je dotadašnji načelnik Zoran Tegeltija preuzeo funkciju ministra finansija Republike Srpske.

Birači iz Novog grada (bivšeg Bosanskog Novog) su po drugi put ukazali povjerenje Snježani Railić, a interesantno je da joj je protivkandidat bila još jedna žena, Ljiljana Janković.

Milena Komlenović načenica opštine Kalinovik takođe je ponovila uspjeh sa proteklih lokalnih izbora 2008. godine, pa će po drugi obavljati ovu dužnost.

U još dvije opštine u Republici Srpskoj, Jezero i Ribnik, žene su bili kandidatkinje za načelnička mjesta, ali su birači više povjerenja ukazali kandidatima - muškarcima.

Kad je riječ o zastupljenosti  u opštinskim i gradskim skupštinama,  u odborničkim klupama, u naredne 4 godine sjediće 13 odsto žena. Prema podacima Centralne izborne komisije BiH, u 62 lokalne zajednice u RS mjesta od ukupno broja od 1.275 odbornika, 161 su žene.

U Federaciji BiH će načelničku funkciju obavljati po prvi put dvije žene. Ipak, to je procentualno malo, uzimajući u obzir da postoji ukupno 80 opština.

U Visokom je izabrana Amra Babić, bivša kantonalna ministarka finansija i nekadašnja direktorica jedne uspješne kompanije.

U opštini Doboj Jug u konkurenciji četvorica muških kandidata pobijedila je Jasminka Begić, koja je dobila čak 43% posto glasova.

Kada govorimo o percepciji prema ženama u politici ne možemo pobjeći od činjenice da živimo u patrijarhalnom društvu gdje je ženi tradicionalno dodijeljena uloga majke i domaćice. Da su u BiH još uvijek dominantni stereotipi o ženama u politici najbolje govori primjer dnevnog lista “PressRS“ koji je organizovao “Izbor za Mis lokalnih izbora 2012.“ gdje je birana najljepša kandidatkinja na oktobarskim izborima.

Takođe u žižu javnosti dospjela novoizabrana načelnica Visokog, Amra Babić,  ne zbog njenih stručnih i ljudskih kvalifikacija ili činjenice da je prva načelnica u istoriji Visokog nego radi toga da je “prva pokrivena načelnica u BiH“.

Sredinom ove godine 23 partnerske organizacije iz 14 gradova BiH su započele kampanju “Glasajte za žene“ ne bi li efikasnije doprinijele položaju žena u politici, te senzibilizirale mlade političare i političarke za rodna pitanja. Posebnu pažnja bila je posvećena ženskom glasačkom tijelu u ruralnim sredinama.

U narednom periodu najavljuje se između ostalog inicijativa za izmjenu Zakona o ravnopravnosti polova gdje bi se osigurao minimum učešća od 40 odsto žena na listama kandidata. Na taj način bi se postepeno približili evropskim standardima u kojima je za 50 odsto žena obezbjeđeno učeće u vlasti. Ipak i sami su svjesni da je težak put pred nama da bi se to u praksi ostvarilo.

Interesantno da su na poslijeratnim izborima na zatvorenim listama postojale kvote za minimalan broj žena u skupštini te ih je tada bilo najviše, ali je nakon izmjena izbornog zakona i uvođenja otvorenih lista učešće žena znatno smanjeno.

U evropskoj i svjetskoj politici žene zauzimaju mnoga ključna mjesta i generalno su više uključene u procese odlučivanja i upravljanja. Pri tome, brojni su primjeri koji pokazuju da ne samo da mogu obavljati iste funkcije podjednako dobro, već da to mogu raditi i bolje od muškaraca. Kao osobine i prednosti koje se stavljaju na stranu žena su bolja sposobnost za komunikaciju,  veća odgovornost, a neki tvrde da su žene manje sklone ka korupciji.

Politika u BiH očigledno još uvijek predstavlja “muški sport“ gdje se često igra grubo i uz stalno prisutne nacionalne tenzije. Izvjesno je da će proći dosta vremena dok žene ne povećaju svoje učešće u organima vlasti i postanu zaista ravnopravne. Dotle, žene će se morati još aktivnije uključivati u politički život i pokazati muškarcima da podjednako dobro mogu raditi ovaj posao.

Frontal

Komentari
Twitter
Anketa

Da li Republika Srpska treba da dozvoli otvaranje migrantskog centra na svojoj teritoriji?

Rezultati ankete
Blog