Intervju

Neven Đenadija: Potrebna nam je jaka diplomatija i međunarodni razvoj

"Danas na određene procese je nemoguće uticati, ali to ne znači da ne možemo baš ništa i da ne treba da se borimo za bolje ideje i bolju Republiku Srpsku", kaže u intervjuu za Frontal, Neven Đenadija.

Neven je završio Fakultet političkih nauka, učestvovao je na preko 40 međunarodnih seminara, a prije četiri godine predložio je formiranje Fonda za nacionalnu diplomatiju Republike Srpske i napisao Platformu za razvoj omladinske i digitalne diplomatije Republike Srpske i Kosova i Metohije.


FRONTAL: 2014. godine ste predložili formiranje Strateškog fonda za nacionalnu diplomatiju Republike Srpske „Jovan Dučić“ i napisali ste platformu na 25 strana za Razvoj omladinske i digitalne diplomatije RS i KiM. O čemu je tačno riječ i gdje je završila ta platforma? 

ĐENADIJA: U toku svog omladinskog rada i školovanja još od Gimnazije počeo sam samostalno da se prijavljujem na aplikacije za međunarodne seminare, treninge i konferencije. Do danas sam učestvovao na preko 40 međunarodnih seminara, od Belfasta, preko Moskve, pa do Seula, završno sa Ekonomskim forumom mladih lidera Evrope koji se održao u Krakovu ove godine gdje sam bio i jedan od predavača i panelista na temu budućnosti i perspektive odnosa između EU i Rusije. 


(Neven Đenadija i Sergej Rjabkov, zamjenik ruskog ministra vanjskih polsova)

Kroz sve te godine rada i borbe da se lično usavršim shvatio sam kako funkcionišu međunarodni odnosi na jednoj maloj skali, i šta je to zapravo lobiranje i predstavljanje svoje zemlje i svog grada negdje tamo. Kao neko ko je završio Fakultet političkih nauka i ko prati političke tokove i poziciju Republike Srpske, svijestan sam da nam je potrebna jaka diplomatija i međunarodni razvoj. Upravo to je bio okidač i motiv da napišem jednu platformu, onako kako ja to vidim, i da predložim način i ideju za formiranje jednog fonda koji bi dao prostora mladim ljudima da se prije svega usavršavaju i obrazuju, a onda u isto vrijeme da organizovano rade za interes svoje opštine, svog grada i svoje Republike. Osnovna ideja ove Platforme za razvoj omladinske i digitalne diplomatije Republike Srpske i KiM, i ujedno i osnovni zadatak Strateškog fonda za nacionalnu diplomatiju Republike Srpske, bi bio da finansijski i stručno pomogne mladim ljudima u Republici Srpskoj da putuju na međunarodne konferencije, da se upoznaju sa svojim vršnjacima, da predstavljaju Republiku Srpsku, a to je ujedno i najbolja dugoročna investicija u međunarodne odnose Republike Srpske. 

"Digitalna diplomatija za promicanje naših interesa"

2015. godine sam bio koordinator studentske kancelarije u Kosovskoj Mitrovici povodom kampanje #NoKosovoUNESCO kada smo putem društvenih mreža, stranih i domaćih medija dali doprinos odbrani srpskog kulturnog nasljeđa na Kosovu i Metohiji. Naveo bih jedan primjer iz tog perioda, kada sam preko svojih prijatelja iz Jermenije dogovorio gostovanje na Radio Jerevanu putem Skajpa, koje je u novembru 2015. emitovano u udarnom terminu, a intervju o našoj akciji je trajao 10 minuta. Tada smo maltene do savršenstva i po prvi put koristili digitalnu diplomatiju za promicanje naših interesa uz minimalna sredstva, isto smo sa velikim uspjehom ponovili u Istočnom Sarajevu gdje smo formirali drugu privremenu kancelariju tokom kampanje za Dan Republike Srpske već u januaru 2016. godine. Ova kohezija omladinske i digitalne diplomatije u 21. vijeku, vijeku kretanja i informacija, se pokazala kao vrlo uspješan recept, tako da sam početnu platformu iz 2014. godine nadogradio još nekim iskustvom i sad jasno znam šta moramo činiti da bismo u svijetu pojačali svoje šanse. 

FRONTAL: Koliki bi bio značaj za Republiku Srpsku postojanje jednog takvog fonda za nacionalnu diplomatiju?

ĐENADIJA: Značaj jednog ovakvog fonda za Republiku Srpsku bi bio zaista ogroman. Moje kolege i prijatelji kojima sam predstavio ideju za formiranje ovog fonda zainteresovani su da se ovo realizuje. Takođe, ideju sam predstavio i nekim ljudima iz našeg rasijanja koji su obećali i finansijsku pomoć. Ipak ovo je teško realizovati ako iza tog ne stanu zvanične institucije Republike Srpske. Mi imamo danas na primjer Ministarstvo za ekonomske odnose i regionalnu saradnju, koje bi moglo da bude jedan od nosilaca ovih aktivnosti, a nikad mi neće biti jasno zašto to već odavno ne radimo. Na konferencijama na kojima sam ja učestvovao često je bilo dosta kosovskih Albanaca i vjerujem da su omladinska i digitalna diplomatija pored drugih aktivnosti bile okosnica njihovog projekta samoproglašene nezavisnosti, lobiranja i uticaja u međunarodnim krugovima. Ukoliko bi Republika Srpska formirala jedan ovakav fond, koji bi počivao na idejama omladinske i digitalne diplomatije uvjeren sam da bi već kroz par godina i generacija imali veoma dobro razvijenu mrežu međunarodnih kontakata i poznanstava, a nakon deceniju ili dvije ko može da garantuje da neki naš prijatelj koga smo posjetili ili ugostili u Republici Srpskoj neće jednog dana postati ministar, gradonačelnik ili ambasador. Ako budemo te veze pametno gajili i održavali našim poznatim gostoprimstvom nećemo se za 10 godina toliko mučiti da nas neko primi ili sasluša, kako na zapadu tako i na istoku još lakše. 

Ako svijet svedemo na jedno malo globalno selo, shvatićemo da u svijetu danas postoje interesi i postoje poznanstva. Mi teško da šta možemo postići interesima, jer su oni uglavnom rezervisani za velike igrače i veliku trgovinu, a i kad je dolazilo do interesa u prošlosti to za nas nije završavalo najbolje, jer smo bili sredstvo trgovine, ali ne i učesnik. Nama ostaje da gradimo poznanstva, da spajamo ljude, da obrazujemo našu mladost, da ih šaljemo u svijet, da ugostimo druge i da sa tim povećavamo naše šanse za bolji ugled u svijetu. 

FRONTAL: Koje su to prepreke sa kojima ste se susretali pokušavajući da predstavite tu Platformu?

ĐENADIJA: Pokušao sam nekoliko puta da dođem do Predsjednika Republike Srpske i da mu lično uručim Platformu i objasnim šta Republika Srpska mora da radi kada su u pitanju naši međunarodni odnosi, popravljanje imidža u svijetu i stvaranje sposobnih generacija mladih diplomata. Do sada sam bio bez uspjeha, platforma je završavala po ladicama, a pojedini savjetnici predsjednika nisu pokazali interesovanje da uspostavimo taj kontakt. Čak je bilo i kontraproduktivnih savjeta da se javim ambasadi SAD ili Njemačke za finansijska sredstva, što mi je bilo nevjerovatno, jer smatram da u ovakvo nešto prije svega moramo i možemo ulagati sami. Posljednji put predao sam Platformu prije dva mjeseca u Predstavništvo Republike Srpske u Moskvi, gdje sam otišao lično i objasnio svoju ideju, ipak do danas mi se niko nije javio sa povratnom informacijom. Platformu nisam objavio javno, jer smatram da je to način da ovu ideju i koncept zaštitim od onih koji bi to mogli zloupotrijebiti. Uprkos preprekama tokom svih ovih godina, i dalje istrajavam da se ovo pokrene na zvaničnom nivou i vjerujem da ću u tome jednog dana i uspjeti.

FRONTAL: Koji su sljedeći koraci koje planirate učiniti po tom pitanju?

ĐENADIJA: Nastaviću da tražim podršku institucija za ovaj projekat, ali smatram da ću, sa tim ili bez toga, sljedeće godine i zvanično registrovati taj Fond. Postoji nekoliko ljudi sa kojima to zajednički mogu učiniti, nadam se da će ovaj intervju kao i medijska promocija dodatno pomoći u tom svemu.  Od 2014. je prošlo 4 godine i dosta ljudi sam upoznao sa ovom idejom, a kako se stvari odvijaju shvatam da nam je ovo potrebno u postojećim prilikama i okolnostima međunarodnih odnosa. 

FRONTAL: Na održanim izborima u oktobru ove godine, bili ste kandidat za Narodnu skupštinu RS ispred stranke Ujedinjena Srpska. Da li ste zadovoljni postignutim rezultatima i smatrate li da podrška stranke može uticati na formiranje Strateškog fonda za nacionalnu diplomatiju RS? 

ĐENADIJA: Zadovoljan sam postignutim rezultatima, moj opštinski odbor u Kostajnici po procentualnim rezultatima je među 5 najboljih opštinskih odbora naše stranke, a 2016. sam ostvario jedan od prvih 15 odborničkih mandata naše stranke u Republici Srpskoj. Na nivou Republike Srpske, Ujedinjena Srpska kao nova politička stranka je ostvarila rezultat sa kojim svi možemo biti zadovoljni, a sada preostaje onaj teži dio posla, a to je da se radom i idejama pokaže koliko zaista možemo. Kvalitenih ljudi ima, podrška postoji i nadam se da će se pronaći i prostor da sve one kvalitetne ideje dođu u prvi plan. Što se tiče platforme i formiranja fonda, ta ideja je 2 godine starija od mog političkog angažmana, jer prije Ujedinjene Srpske nisam bio član niti jedne stranke. 

Smatram da podrška jedne parlamentarne stranke ovoj ideji može imati uticaja, ali isto tako moja želja je da ovo bude priča svih nas, i koliko je moguće priča bez političkog prefiksa. Danas u svim strankama postoji poneki mlad i čestit čovjek, koji iskreno želi najbolje Republici Srpskoj, svom gradu ili svojoj opštini. Imam zaista mnogo prijatelja u svim strankama i pokušavam da održim dobre odnose, da politika ne staje između nas, jer nas sve manje ima i pogubno bi bilo da se ponašamo kao neki stariji političari. Danas na određene procese je nemoguće uticati, ali to ne znači da ne možemo baš ništa i da ne treba da se borimo za bolje ideje i bolju Republiku Srpsku. Naprotiv, to treba da bude motiv da budemo bolji, pronađemo put i pokažemo da možemo. U ovakvim političkim okolnostima potrebno je zaista mnogo strpljenja, pogotovo za časne i odgovorne ljude. Upravo vođen tim nisam odustao od svojih ideja iako dolazim iz jedne male Kostajnice, odakle je sve teže nego iz glavnog grada, ali borim se, istrajan sam i nadam se da ćemo jednog dana zaista formirati taj fond, kome sam dao i ime po Jovanu Dučiću našem slavnom diplomati i piscu. I to ima svoju simboliku, jer je ovaj veliki čovjek ponikao iz teškog života, a opet Dučić je poučan primjer ponašanja pisaca rodoljuba i patriote u vremenima kada je njegovom narodu bilo teško.

Video iz Moskve o Platformi: https://www.facebook.com/neven.djenadija/videos/10217349367190452/

 

 
Autor: Danka Savić
 
Blog