autor: Maja Garača
Jevrejska opština Banjaluka osnovana je prije dva vijeka, a poslednja sinagoga srušena je davne 1944. godine. Iako je Banjaluka nekada bila bogatija za četiri jevrejska vjerska objekta, danas Jevreji nemaju svoje mjesto za molitvu i proučavanje svetih spisa.
Novi Jevrejski kulturni centar, koji se gradi na obali Vrbasa, ove godine bi trebao biti otvoren, a pored toga što će Jevrejima ponuditi mjesto za okupljanje, centar će upoznati sve građane sa porijeklom banjalučkih Jevreja.
Tim povodom razgovarali smo sa predsjednikom Jevrejske opštine Banjaluka, Jakovom Danonom.
Kako bi ocijenili položaj Jevreja u Banjaluci?
Položaj Jevreja u Banjaluci je apsolutno adekvatan položaju svake nacionalne manjine svrstane u grupu ostalih. Antisemitizma je uvijek bilo i biće, što bi se reklo "sto ljudi, sto ćudi".
Zašto je šest decenija prošlo kako bi Jevreji dobili novi Jevrejski kulturni centar?
Pad socijalističkog bastiona, buđenje svijesti o jevrejskom identitetu, uz prodor svjetske demokratije na ove prostore, donijelo je novo vrijeme i potrebu za izgradnjom novog jevrejskog kulturnog centra sa sinagogom u Banjaluci. Planskog otvaranja će svakako biti, uz nemjerljiva vremenska pomijeranja, koja su vezana za jevrejski lunarni kalendar.
Koliko ovaj centar zapravo znači za jevrejski narod u Banjaluci?
Novi Jevrejski kulturni centar sa sinagogom u Banjaluci za sve članove Jevrejske zajedice Banja luke, BiH, te bivše Jugoslavije, predstavlja jedinstveno remek djelo "čudesni dar sa neba", znak vatrenog stupa sa Davidovim štitom, svjetionik u vremenu, naš blagoslov od krunske važnosti, upućen Velikom kralju naše sudbine (Jevarehe ha Adonaj vejis mereha) Beresit XIV,19-47-7.
Prošle godine je održan popis, koliko Jevreja ima u Banjaluci?
Na našem spisku stoji 100 duša koji su Jevreji, ili imaju jevrejsko porijeklo, ili su načinili gijur, ali tu je i društvo srpsko-jevrejskog prijateljstva, kao i svi ljudi dobre volje koji gaje prijateljstvo i simpatije prema drevnom hebrejskom narodu.
