– Preovladava mišljenje da parcijalna rješenja u domenu
fiskalne politike ne mogu dati odgovarajući rezultat, nego samo sveobuhvatna
poreska reforma koja bi značajan dio fiskalnog opterećenja zarada prebacila na
oporezivanje potrošnje – rekao je danas na konferenciji za novinare predsjednik
PKKS Kemal Grebo.
Po njegovim riječima, poreskom reformom bi se radikalno
promijenio sadašnji sistem poreza i doprinosa sa ciljem rasterećenja privrede,
povećanja konkurentnosti i izvozne sposobnosti domaćih firmi, smanjenja učešća
sive ekonomije, bržeg privlačenja investicija (stranih i domaćih), bržeg
osnivanja novih privrednih subjekata, bržeg zapošljavanja i sigurnijeg
finansiranja budžeta i socijalnih fondova.
Ekonomska analiza sugeriše da bi poreska reforma vodila
efikasnijoj raspodjeli resursa, stimulisalo bi se zapošljavanje i proizvodnja,
dok bi se destimulisali potrošnja i uvoz.
Grebo je naveo da bi promjena poreskog sistema pomogla da se
ublaže najveće makroekonomske neravnoteže bh. ekonomije, a to su visok
trgovinski deficit, visok nivo potrošnje i nizak nivo investicija.
– Prebacivanjem poreskog tereta sa oblasti najviših poreskih
utaja (zarade) na oblast gdje je najteže vršiti poreske utaje (PDV), automatski
bi se smanjio obim sive ekonomije i zaštitili bi se privredni subjekti koji
posluju u legalnim tokovima od nelojalne konkurencije, sklone poreskim utajama
– kazao je Grebo.
PKKS također predlaže donošenje nove razvojne strategije na
nivou države, kao i strategija na nivou entiteta, kantona i regija sa mjerama
kojima bi se zaustavilo dalje produbljivanje krize, stabilizovala privreda i
stvorile osnove za daljnji razvoj.
– U strategiji je
neophodno dati prioritet razvoju proizvodnih djelatnosti. Posebno je važno
definisati projekte iz oblasti javnih investicija, ali i druge za koje je
moguće osigurati sredstva iz EU fondova – istakao je Grebo.
Naveo je da je
takođe potrebno pokrenuti mjere u borbi protiv rasta nelikvidnosti privrednih
subjekata, te pokušati osloboditi dio ‘zarobljenih’ sredstava u neriješenim
dužničko-povjerilačkim odnosima putem multilateralne kompenzacije, a paralelno
s tim raditi na zakonskim rješenjima trajnog uklanjanja uzroka nelikvidnosti.
– Nije teško
donijeti zaključak da su negativne stope rasta bh. privrede velikim dijelom i
‘talac’ vrlo komplikovanog političkog okruženja u BiH. Zbog nedostaka
političkog konsenzusa oko temeljnih kriterijuma za ekonomski oporavak
(jedinstvena legislativa, nedostatak nekih ključnih institucija na nivou države
i dr.), u BiH egzistira podijeljena i paralelna nadležnost različitih nivoa
vlasti. Zbog toga nema harmonizacije u nizu oblasti od kojih direktno ovisi poslovanje
privrede, kao što je poslovna legislativa, nedostatak ključnih institucija koje
poznaju EU standardi kontrole (laboratorije), zatim neharmonizovana fiskalna
politika u dijelu direktnih poreza, različiti sistemi registracije poslovnih
subjekata, kriterijumi za visinu i način trošenja sredstava javne potrošnje te
niz drugih problema koji su, pored postojeće recesije u svijetu, dodatna
barijera bh. kompanijama – kazao je Grebo.
Naglasio je da
uspostava većeg stepena političke stabilnosti i pravne sigurnosti predstavlja
osnov za privlačenje investitora.
– Planiranje
nekog snažnijeg privrednog razvoja bh. privrede, pa tako i privrede Kantona
Sarajevo, bez direktnih stranih ulaganja je nemoguća zadaća. Za razvoj i strana
direktna ulaganja su najvažnije dvije temeljne komponente: političko-ekonomska
stabilnost, izražena u harmonizovanom makroekonomskom okruženju (legislativa i
fiskalna politika), te kvalitetni razvojni projekti koji bi se nudili
zainteresiranim inostranim investitorima – rekao je Grebo.
Izvor: Fena
