Danska premijerka Mete Frederiksen izjavila je da bi eventualni američki napad na Grenland značio kraj NATO-a i bezbjednosnog poretka uspostavljenog nakon Drugog svjetskog rata, i to nakon što je predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp ponovo govorio o preuzimanju tog ostrva.
Frederiksen je za danske televizije TV2 i DR rekla da bi vojni napad Sjedinjenih Američkih Država na drugu članicu NATO-a doveo do potpunog kolapsa vojnog saveza i postojećeg sistema međunarodne bezbjednosti, prenio je Gardijan.
– Ako Sjedinjene Američke Države odluče da vojno napadnu drugu zemlju NATO-a, onda bi sve stalo – to uključuje i NATO, a samim tim i bezbjednost poslije Drugog svjetskog rata – rekla je danska premijerka.
Ona je navela da Danska čini sve kako bi sprečila takav scenario i optužila SAD da vrše, kako je rekla, “neprihvatljiv pritisak”.
Tramp je u nedjelju rekao da je SAD-u “veoma potreban” Grenland, pozivajući se na razloge nacionalne bezbjednosti.
Grenland je autonomna teritorija u okviru Kraljevine Danske, dok su spoljna i bezbjednosna politika u nadležnosti Kopenhagena.
Ostrvo ima strateški položaj između Evrope i Sjeverne Amerike, kao i značajne mineralne resurse.
Premijer Grenlanda Јens-Frederik Nilsen odbacio je Trampove izjave, pozvavši ga da odustane od, kako je naveo, “fantazija o aneksiji”.
On je poručio da pretnje i pritisci nemaju mjesta među saveznicima, ali je kasnije rekao da ne vidi neposrednu opasnost od američkog preuzimanja Grenlanda.
– Nismo u situaciji da razmišljamo da bi preuzimanje zemlje moglo da se dogodi preko noći. Ne možete porediti Grenland sa Venecuelom. Mi smo demokratska zemlja – rekao je on.
Podršku Danskoj i Grenlandu izrazila je i Evropska unija, navodeći da će nastaviti da brani principe nacionalnog suvereniteta i teritorijalnog integriteta, posebno kada je riječ o državama članicama EU.
Grenlandska poslanica Aja Kemnic kazala je da, iako ne smatra da je invazija neizbježna, Grenland bi trebalo da se pripremi za najgori scenario, ocjenjujući Trampove izjave kao najozbiljnije do sada.
Nordijske zemlje Švedska, Norveška i Finska izrazile su podršku Danskoj, dok su Velika Britanija i Njemačka saopštile da o budućnosti Grenlanda može da odlučuje isključivo njegov narod.
– Grenland i Kraljevina Danska moraju da odrede budućnost Grenlanda i niko drugi – rekao je britanski premijer Kir Starmer.
Izvor: tanjug
