Kada je riječ o uticajnim gradovima, ili polisima, u drevnoj Grčkoj oni koji obično svima prvo padaju na pamet su Atina i Sparta. Ali regioni koje su kontrolisali ti gradovi su takođe mogli biti jednako relevantni. Primjer je drevni grad Turij – smješten na periferiji današnjeg grada Kalamata, koji se često navodi kao jedan od najznačajnijih gradova zapadne Mesenije, regije pod spartanskom vlašću otprilike 400 godina.
Kako piše Bi-Bi-Si, sada bi nedavni arheološki nalazi mogli potkrijepiti da je ovaj davno izgubljeni grad bio mnogo važniji nego što se nekada mislilo.
Arheolog Kseni Arapogiani vodila je iskopavanje u regiji 2007., kada su ostaci zidina postali vidljivi. Ono što je ležalo ispod toga bilo je mnogo više nego što je ona predviđala: čitav se grad drevnog Turija skrivao tamo sve vrijeme. Do sada su pronađeni hram i asklepijon (hramovi posvećeni bogu medicine Asklepiju) drevni centar sličan bolnici, koji nisu bili zabilježeni ni u jednom drevnom ili modernom izvoru – tada posve novo i neočekivano otkriće.
2016. godine, u iskopini su pronađeni ostaci pozorišta napravljenog od bijelog vapnenca, za koga se procjenjuje da datira još iz ranog helenističkog doba. Prisutnost takve konstrukcije u Turiju mogla bi ukazivati na važnost grada, jer su pozorišta bila praktično obavezna na uglednim poljima širom drevne Grčke. Iskopom je otkriven i prostor za orkestar i dobro očuvane kamene figurice, kao i veliki pravougaoni kameni kanal za odvodnju kišnice.
Grčki geograf Pausanias, koji je živio u 2. vijeku prije Hrista, u svojoj knjizi "Opis Grčke", napomenuo je da je stari grad Turij sagrađen na brdu, a zatim se preselio u dolinu. Spomenuo je i kako bi grad mogao biti Antea, grad predstavljen u Homerovoj Ilijadi. Zanimljivo je da je Strabo, još jedan grčki geograf i istoričar iz 1. vijeka prije nove ere, takođe napisao da bi Turij mogao biti grad koji se spominje u Ilijadi. U epskoj pjesmi iz 8. vijeka prije naše ere Agamemnon je oba grada dao kao pomirenje sa Ahilom.
Istraživanja ovog mjesta traju i danas, a od 2011. godine studenti iz cijelog svijeta mogu učestvovati u iskopavanju kako bi mogli naučiti više o arheološkim metodama i istoriji regije.
Frontal/D.S.
