Kako saznajemo, CB BiH je u julu i novembru prošle godine putem javnih tendera sklopila ugovore sa dvije različite kompanije koje su dobile zadatak da izrade, odnosno iskuju velike količine konvertibilnih maraka u raznim apoenima.
Prema detaljima tendera, najprije je u julu sklopljen oko šest miliona KM vrijedan ugovor s kompanijom "Oberthur Fiduciare Sas", koja se bavi uslugama "izrade novčanica", a onda u novembru i 2,627 miliona KM vrijedan ugovor s firmom "Royal mint", koja, pak, treba da iskuje kovanice.
U najkraćem, kada sav novac bude iskovan i odštampan, u opticaj će biti stavljeno čak 2,447.750.000 KM novog novca, ali će, kako navode iz Centralne banke, većina starog biti povučena iz opticaja.
O kakvom se velikom poslu zapravo radi potvrđuju i količine naručenih novčanica u kovanicama i raznim apoenima.
Na pitanje o čemu se zapravo radi, te da li je u pitanju tek redovna procedura ili "doštampavanje", koje upućuje na mogući početak inflacije, iz CB BiH navode da se radi "o redovnom štampanju u skladu s potrebama opticaja".
"Karakteristika za novčanice je da se upotrebom u opticaju habaju i oštećuju te imaju ograničen vijek trajanja. Centralna banka u cilju održavanja visoke kvalitete gotovog novca u opticaju pohabane i oštećene novčanice zamjenjuje novim. Također, u obzir treba uzeti i kontinuirano povećanje gotovine u opticaju", navode iz CB BiH.
Kad su u pitanju, pak, kovanice, navode da je riječ također o "redovnom kovanju dodatnih količina kovanog novca KM istih tehničkih karakteristika kao što su kovanice u opticaju".
"Dakle, kovanice se proizvode u svrhu redovnog snabdijevanja opticaja putem komercijalnih banaka u BiH. Karakteristike kovanog novca, naročito onog manjih apoena, su da se ne vraća iz opticaja nakon izdavanja (ostaje kod građanstva i u upotrebi), dok se jedan dio kovanog novca koji je oštećen povlači i uništava u skladu s propisima Centralne banke", ističu iz ove institucije.
Zaključuju da je iz ovih razloga potrebna izrada "dodatnih količina kovanog novca i zadovoljavanje potražnje od strane komercijalnih banaka, odnosno privrede i građanstva u BiH".
Prema informacijama koje su nam ustupljene iz CB BiH, kada je riječ o novčanicama, iz ove institucije su naručili štampanje 15 miliona (komada) apoena od 100 KM (1,5 milijardi KM), 15 miliona od 50 KM (750 miliona KM) te 20 miliona apoena od 20 KM (200 miliona KM).
To u zbiru daje cifru od 2,450 milijardi KM.
Kada je, pak, riječ o kovanicama, iz CB BiH su naručili kovanje 15 miliona (komada) apoena od 1 KM (15 miliona KM), 10 miliona apoena od 50 feninga (5 miliona KM), 20 miliona apoena od 20 feninga (4 miliona KM), 25 miliona apoena od 10 feninga (2,5 miliona KM), te 25 miliona apoena od pet feninga (1,250 miliona KM), što u konačnici iznosi 27,75 miliona KM.
ŠTAMPANJE
100 KM 15 miliona apoena (komada)
50 KM 15 miliona apoena
20 KM 20 miliona apoena
KOVANJE
1 KM 15 miliona apoena (komada)
50 feninga 10 miliona apoena
20 feninga 20 miliona apoena
10 feninga 25 miliona apoena
5 feninga 25 miliona apoena
Izvor: nezavisne
