U okviru proslave stogodišnjice Međunarodne astronomske unije (IAU– International Astronomical Union) organizovano je svjetsko takmičenje „IAU100 NameExoWorlds“ odnosno „Predložite ime egzo planetarnom sistemu". Inače, proslava se odvija pod sloganom „Ispod jednog neba“. Ovim je svakoj zainteresiranoj zemlji na svijetu omogućeno da imenuje odabranu egzoplanetu i zvijezdu oko koje se okreće. Odazvalo se 122 države, uključujući i Bosnu i Hercegovinu.
Posljednjih dvadesetak godina, astronomi su otkrili hiljade planeta i planetarnih sistema koji kruže oko drugih zvijezda. Nakon što je pažljivo odabrao veliki broj dobro proučenih, potvrđenih vansolarnih planeta i zvijezda oko kojih se okreću, Upravni odbor konkursa IAU100 NameExoWorlds je svakoj zemlji dodijelio sistem zvijezde i planete, pazeći na poveznicu s tom zemljom i vidljivost zvijezde domaćina iz te zemlje. Bosni i Hercegovinije dodijeljen sistem u sazviježđu Vodolije (Aquarius). Zvijezda je Bosona, a planeta Naron, navode iz Astronomskog društva Orion.
BOSONA
Ime Bosne kao teritorije prvi put je zabilježeno tokom 10. vijeka, u grčkom obliku Βόσονα (Bosona) koji je označavao regiju. U rukopisu De Administndo Imperio (“O upravljanju carstvom”), koji je napisao vizantijski car Konstantin VII, Bosnu spominje kao “malu zemlju”, tj. Horion Bosonu. Smatra se da je ime Bosne nastalo kao hidronim, odnosno naziv rijeke Bosne, centralnog vodotoka u Bosni i Hercegovini.
NARON
Tokom antike, rijeka Neretva u Hercegovini (a dijelom i u Hrvatskoj) bila je poznata kao Naron, Narona i Narenta. Neretva je najveća rijeka istočnog dijela jadranskog sliva. Dobila je ime po Keltima, a nazivali su je rijekom “Nera Etwa” što znači “Tekuće božanstvo”. Nema sumnje da je ovo zaista Nil iz Bosne i Hercegovine.
Rijeke Bosna i Neretva simbolično predstavljaju Bosnu i Hercegovinu kao državu. Bosna teče iz Sarajeva, glavnog grada, kroz Bosnu kao region, do rijeke Save na sjeveru. Neretva teče širom Hercegovine, prelazi u Hrvatsku i u velikoj delti doseže Jadransko more. IAU je Bosni i Hercegovini dodijelio zvijezdu u sazviježđu Vodolija i simbolika rijeka (vode) vrlo se uklapa.
"Bitna stvar je da su imena neutralna, ne vrijeđaju nikoga, u komplikovanoj državi u kojoj živimo, i astronomija je mogla biti kamen spoticanja, što nismo željeli. I zahvaljujemo glasačima koji su to na neki način osjetili", kazali su u Orionu.
Bosona, oficijelni naziv HD 206610 je zvijezda sa sjajem malo većim od osme magnitude i od nas je udaljena oko 482 svjetlosne godine. Pripada spektralnom tipu K, i to je narandžasti div. planeta Naron, oficijelnog naziva HD 206610b koja kruži oko ove zvijezde, je plinoviti div. Ona je malo masivnija od Jupitera (tačnije 2,036 puta) i potrebno joj je oko 1,8 zemaljskih godina da jednom obiđe oko svoje zvijezde. Od svoje zvijezde je udaljena 1,74 astronomskih jedinica (jedna astronomska jedinica odgovara prosječnoj udaljenosti Zemlje od Sunca). Planeta je otkrivena 2009.godine.
Izvor: N1
