Trenutno oko 28,5 posto zaposlenih
iz RS radi u javnoj upravi, što je među najvećim procentima u
Evropi. U ovaj podatak nisu uračunati zaposleni u javnim preduzećima, kod kojih
je takođe izražen problem prezaposlenosti.
Ekonomisti ponovo upozoravaju i da
je RS rekorder po visini razlike između plata u javnom i privatnom sektoru.
Prema evidenciji Agencije za državnu
upravu, 2011. u Republici Srpskoj u republičkim organima uprave je bilo zaposleno
5.033 osoba, od čega 3.629 državnih službenika, a namještenika 1.403 i to u
ministrstvima, republičkim upravama i organizacija, kao i stručnim i
zajedničkim službama i Generalnom sekretarijatu Vlade RS-a.
Sedam mjeseci poslije, taj broj se
ponovo uvećao.
Tako je na dan 16. jula 2012.godine
u republičkim organima uprave bilo zaposleno 5.145 osoba od kojih su 3.683 bili
državni službenici i 1.461 namještenik.
U navedenom periodu zaposleno je na
neodređeno vrijeme 29 osoba i 134 osobe na određeno vrijeme.
Treba napomenuti da Agencija za
državnu upravu raspolaže isključivo podacima koji se odnose na republičke
organe uprave, što znači da u ove cifre nisu uključeni zaposleni u lokalnoj
upravi ili entitetkim preduzećima.
U Udruženju ekonomista RS-a (Swot) već
duže vrijeme upozoravaju kako na visoke plaće u javnom, u odnosu na uporedive
pozicije u privatnom sektoru, tako i na visok udio broja zaposlenih u javnom
sektoru u odnosu na ukupan broj zaposlenih u RS.
Predloženo smanjenje plaća u rasponu
od 10-35 posto i ukidanje određenih agencija trebalo bi da dovedu do smanjenja
izdvajanja za bruto zarade u iznosu većem od 56,5 milion KM, a što bi dovelo do
smanjenja relativnog udjela izdataka na plaće u odnosu na ukupna budžetska
sredstva s 39 posto na 33 posto.
Međutim, smanjenje plata ne treba
gledati samo kao jednokratnu mjeru uštede, već priliku da se sistematski smanji
premija koju trenutno ima posao u javnom u odnosu na privatni sektor,
upozoravaju ekonomisti.
Dva momenta, naglašavaju, mogu biti
posebno opasna u sprovođenju smanjenja plaća: svojevrsna uravnilovka – linerano
smanjenje plata prema koeficijentima, kojim se rizikuje da se izgubi najbolji
kadar iz javne službe i vraćanje plaća na prethodni nivo poslije 31.decembra
2013. godine u slučaju povećanja prihoda ili pritiska sindikata.
Vladi RS stoga sugerišu da izvrši
reviziju optimalnog broja zaposlenih u javnom sektoru te da u transparentoj
proceduri prilagodi ovaj broj dugoročnim fiskalnim kapacitetima i potrebama
entiteta.
-Čini se da bi transparentost ovog
procesa mogla biti kritična za pridobijanje javnog mnjenja u situaciji
neizvjesnih pregovora sa socijalnim partnerima, stav je Udruženja ekonomista
iznesen u posljednjem ekonomskom monitoru.
Prije par mjeseci Vladi RS-a su
jasno poručili da nema izbora i moraće, prije ili kasnije, smanjiti broj
zaposlenih u Vladinom sektoru.
Fena/Frontal
