Aarheološko
otkriće koje će promijeniti razumijevanje evolucije čovjeka i proces
naseljavanja Evrope dolazi iz pećine Balanica u Srbiji, prenijele su u
četvrtak svjetske agencije. Fosil vilice pračovjeka koji je prof. dr Dušan
Mihailović s Filozofskog fakulteta u Beogradu pronašao 2006. jedan je
od tri najstarija ikada pronađena ljudska ostatka, dokazala su
ispitivanja u Francuskoj, Velikoj Britaniji i Kanadi.
–
Ovo otkriće suštinski mijenja sve dosadašnje predstave o evoluciji čovjeka
i njegovom širenju na evropski kontinent poslije ledenog doba – kaže prof
dr Mihailović za "Novosti". – Do sada se vjerovalo da je epicentar
evolucije u jugozapadnoj Aziji, a da je cijela Evropa bila izolovana
lednicima. Međutim nalaz iz Balanice dokazuje da jugoistočna Evropa
nikad nije bila okovana ledom i da je dio žarišta u kome je evoluirala i
iz koga se širila naša vrsta.
Fosil iz Balanice je najvažnije antropološko otkriće u posljednjih nekoliko decenija, navodi se u svjetskim stručnim krugovima.
–
Poslije rezultata ispitivanja koleginice Mirjane Roksandić sa
Univerziteta u Vinipegu, opšte mišljenje svjetske naučne zajednice je da
se ključ razumijevanja čovjeka i migracija nalazi u Srbiji – ponosan je
prof dr Mihailović. – Dosadašnja istraživanja Balanice obavljena su
zahvaljujući Ministarstvu kulture, ali smatram da sada cijela država mora
da se uključi u zaštitu i prezentaciju lokaliteta, kao što je to slučaj
sa sličnim malobrojnim lokalitetima u svijetu.
Evropa je za vrijeme ledenog doba bila izolovana i u njoj se razvio
neandertalski čovjek, koji nikad nije živio na Balkanu. – Jugoistočna
Evropa nikada nije bila izolovana od Azije i Afrike, pa su na evoluciju
čovjeka uticali sasvim drugačiji faktori. Balkansko poluostrvo je
pripadalo matičnom području iz koga su ljudske zajednice rekolonizovale
Evropu nakon povlačenja glečera.
Arheološka
iskopavanja Velike i Male Balanice u Sićevačkoj klisuri počela su 2004,
a rezultati su od početka bili veoma neobični. Vilica je pronađena
2006, a njena starost utvrđivana je ECP tehnikom u laboratoriji dr Rinka
i u nuklearnom reaktoru Univerziteta Mekmaster. Zatim je obavljeno
datovanje uranovim nizom u Istraživačkom centru "Geotop" Univerziteta
Kvebek u Montrealu, a datovanje infracrvenom stimulisanom
luminiscencijom obavljeno je u Centru za primjenu fizičkih istraživanja u
arheologiji na Univerzitetu Bordo u Francuskoj. Sedimenti su
analizirani na Univerzitetu Oksford Bruks u Velikoj Britaniji.
Članak
s konačnim radiometrijskim datumima objavljen je 6. februara u uglednom
naučnom časopisu "Plus One", a potpisali su ga Vilijam Džek Rink sa
Mekmaster univerziteta u Kanadi i međunarodni tim pod rukovodstvom
Dušana Mihailovića i Mirjane Roksandić.
–
Fosil je star najmanje 397.000 godina, a vjerovatno je stariji od 525.000
godina – kaže dr Rink. – Dobijeni su izuzetno ujednačeni datumi, čime
je pouzdano utvrđena starost nalaza. To pokazuje da vilica predstavlja
najstariji istočnoevropski fosil srednjopleistocenskih hominida.
(Novosti/Frontal)
