Obračun s prošlošću tog metoda i pojavni oblici istorijskog revizionizma u Hrvatskoj i Srbiji bile su teme tribine koja je u utorak održana u Privrednikovom domu u Zagrebu.
– Revizionizam mnogo više govori o sadašnjosti nego o prošlosti – rekao je Hrvoje Klasić, historičar iz Zagreba, ističući da se revizionizam bavi prije svega nedavnom prošlošću za koju postoje sjećanja njenih učesnika.
– Iz hrvatske perspektive postoje tri osnovna područja revizionizma. Prvi je Drugi svjetski rata i u okviru toga odnos prema NDH i ustašama, kao i odnos prema antifašizmu i partizanima. Druga tema je Jugoslavija, odnosno hrvatsko pitanje, socijalizam i totalitarizam, ali i Josip Broz Tito, a treća rat 90-ih , kako njegov karakter, tako i zločini koji su u tom ratu počinjeni – istaknuo je Klasić.
Rekavši da je nakon 1945. nametnuto da istorija počinje od 1941., Klasić je naglasio da je isti proces nametnut 1990. te da se prošlost 40-ih gledala kroz prizmu 90-ih, pa su tako Jugoslavija, partizani i crvena zvijezda, koji su ranije imali pozitivnu ulogu, sotonizovani zbog rata.
Istoričar s Filozofskog fakulteta u Zagrebu naglasio je i da sve dobro što je učinjeno u Jugoslaviji, kao što je npr. pružanje stanova i besplatnog obrazovanja, zbog čega je SFRJ 70-ih bila treća na svijetu po broju studenata, ne može poništiti pritiske prema istomišljenicima, ali ni da Bleiburg ne može poništiti partizansku borbu protiv fašizma. Rekao je i da istorijski revizionizam uzima ono što mu odgovara, pa kad se Franjo Tuđman naziva disidentom, niko ne postavlja pitanje kako je on postao general nakon 1945. i Golog otoka te kako je vršio razne funkcije do 1967. Ili kako to da je Andrija Hebrang stariji bio visoki rukovodilac u vrijeme obračuna s poraženim snagama.
– Nekad su škola, udžbenik i profesor bili autoriteti, danas su u tom smislu profesore zamijenili fudbaleri, školu javni prostor, a udžbenike razni forumi ili časopisi kao što je ‘Vojna povijest’ – rekao je Klasić i citirao pohvalne tekstove o Francetiću ili ustaškim jedinicama iz tog časopisa, pa i o onoj koja je čuvala Jasenovac, pri čemu ni jednom riječju nije napisano što je Jasenovac bio.
Klasić je podsjetio i da su svi koji su protiv revizionističkih stavova u Hrvatskoj izloženi napadima, ističući da mu prijete na sedmičnoj bazi, od poruka do prozivanja na ulici.
– Ispada sa sam u Hrvatskoj problem ja, a ne oni koji su pokrali zemlju – dodao je.
Gost iz Novog Sada, istoričar Milivoj Bešlin, naglasio je da se Drugi svjetski rat ne može gledati kroz sadašnju prizmu i da se zločinci i kolaboracionisti iz tog vremena u Srbiji rehabilituju kako bi se rehabilitovala nacionalistička politika 90-ih, slično kao i u Hrvatskoj. Naglasivši da je istorija nauka sa svojim metodama i da ne bi smjela biti podložna slobodnoj interpretaciji, Bešlin je naveo da je ekskulpiranje Draže Mihajlovića i njegovih četnika započelo 1986. s knjigom Veselina Đuretića ‘Saveznici i jugoslovenska ratna drama’ u kojoj su kolaboracija i ratni zločini predstavljeni kao egzistencijalna dijalektika, a politike Milana Nedića, Dimitrija Ljotića i Draže Mihajlovića označene kao nastojanja očuvanja biološke supstance srpskog naroda.
– Tokom 90-ih u javnosti je provedena djelimična revizija istorije, ali je nakon 5. oktobra 2000. nastala eksplozija revizionizma – rekao je Bešlin.
– Udžbenici su postali revizionistički u mnogo većoj meri nego 90-ih, a na osnovu njih u Skupštini Srbije pisana je nova istorija i donijeti su zakoni u korist kolaboracionista i zločinaca – rekao je.
Rabota koju su započeli istoričari, a koja je nastavljena u udžbenicima, prelila se i na pravosuđe koje je počelo donositi odluke o rehabilitaciji, iako oni na koje se ona odnosila nisu bili suđeni ili osuđeni. A i te odluke pisane su s mnogo neistina – rekao je Bešlin i za primjer uzeo akte koji su se ticali kneza Pavla Karađorđevića, koji je 1946. označen kao krivac za zločine protiv mira, ali nije suđen.
– Taj dokument je ideološki kao i akt iz 2011., ali je barem faktografski tačan – rekao je Bešlin.
Zakonskim aktima četnici su u svojim pravima izjednačeni s partizanima, a Tadićev režim nastavio je s revizijom istorije u još većoj meri, donošenjem novih zakona. Uporedo s tim, vršena je i tiha rehabilitacija kvislinga, pa je šef SPS-a Ivica Dačić morao insistirati da se iz zgrade Vlade ukloni fotografija Milana Nedića. S druge strane, u Skupštini Beograda između ostalih gradonačelnika visi slika Dragomira Dragog Jovanovića, šefa beogradske opštine i specijalne policije, jedne od najmonstruoznijih pojava u Srbiji 40-ih.
Govoreći o četničkim zločinima u Srbiji, spomenuo je masakre u selima Vranič kod Beograda i Drugovac kod Smedereva, počinjene od strane Avalskog korpusa koji je prije toga Mihajlović kritikovao za neaktivnost.
Naglasio je i da se od 2012., kada vlast preuzimanju Naprednjaci, smanjio pritisak na istoričare i da se ne insistira na reviziji istorije, zaključivši da se danas može slobodno govoriti o fašizmu i antifašizmu 40-ih, ali i da u srpskom društvu još uvijek nije otvorena rasprava o fašizmu i antifašizmu 90-ih.
Publika, u kojoj su bili i diplomati iz Srbije na čelu s otpravnicom poslova Ambasade Republike Srbije Bosom Prodanović, pokazala je velik interes za temu, a bilo je i pojedinaca koji su imali nešto drugačije viđenje četnika koji, kako je morao naglasiti Klasić, nisu bili fašisti, ali nisu bili ni antifašisti, već su bili kolaboracionisti i zločinci.
Izvor: portalnovosti.com
